آبریزش دهان به معنای جاری شدن بزاق به خارج از دهان و به صورت غیر ارادی می باشد که اغلب در نتیجه ضعف و یا عدم رشد و تکامل عضلات اطراف دهان و یا در اثر تجمع بزاق در دهان اتفاق می افتد. غده هایی که بزاق را ترشح می کنند غدد بزاقی نام دارند. شش غده بزاقی در کف دهان، داخل گونه ها و در نزدیکی دندان های جلویی قرار دارند. این غده ها روزانه حدود ۱ تا ۲ لیتر بزاق تولید و ترشح می کنند. در صورتی که بیش از حد بزاق ترشح کنند ممکن است آبریزش دهان را تجربه نماییم.
در ادامه به بررسی علت آبریزش دهان در بزرگسالان و راهکار های آن می پردازیم.
علت آبریزش دهان در بزرگسالان:
آبریزش دهان معمولا به دلیل افزایش بیش از حد بزاق در دهان، ناتوانی در نگه داشتن بزاق در دهان و مشکلات بلع اتفاق می افتد. عوامل زیر در بروز این عارضه نقش دارند:
رژیم غذایی:
خوراکی هایی که میزان اسیدی بالایی دارند بزاق دهان را افزایش می دهند.
سن:
اغلب کودکان در سنین ۳ تا ۶ ماهگی مشکل آبریزش دهان دارند که این امری طبیعی می باشد. بیماری های زمینهای. بیماری هایی مانند ریفلاکس اسید معده، عفونت لوزه ها، آلرژی، سینوزیت و گلودرد استرپتوکوکی می توانند منجر به بروز آبریزش دهان در بزرگسالان شوند.
اختلالات عصبی:
افرادی که دچار سکته مغزی می شوند و یا مبتلا به پارکینسون هستند و یا با بیماری هایی مانند فلج مغزی و اسکلروز جانبی آمیوتروفیک مواجه هستند، با مشکلاتی مانند اختلال بلع و آبریزش دهان مواجه می شوند.
علت آبریزش دهان در بزرگسالان در بیداری معمولاً به بیماری های زمینهای و اختلالات عصبی باز می گردد.
بیماری هایی که می توانند علت آبریزش دهان در بزرگسالان باشند:
برخی از شرایط و بیماریها که در آن ها ممکن است آبریزش دهان به صورت بیاختیار وجود داشته باشد به شرح زیر هستند:
بیماری دیفتری:
دیفتری یک نوع عفونت باکتریایی است که بیشتر گلو و بینی را تحت تاثیر قرار می دهد.
بیماری هاری:
این بیماری یک بیماری ویروسی بوده که سیستم اعصاب مرکزی را تحت تاثیر قرار می دهد. این ویروس میذتواند از طریق ناخن کشیدن یا گاز گرفته شدن از حیوانات آلوده به خصوص سگ به انسان منتقل شود.
بیماری اپیگلوتیت:
مشخصه این بیماری ملتهب شدن بافت دریچه نای می باشد. این بیماری می تواند یک وضعیت تهدید کننده برای زندگی باشد و نیاز به مراقبت اورژانسی دارد.
فلج بلز:
این بیماری سبب فلجی یا ضعف موقت عضلات صورت شده و می تواند علت آبریزش دهان در بزرگسالان باشد.
آبسه پره تونسیلار:
این بیماری معمولا از عوارض جانبی لوزه یا نوعی عفونت باکتریایی دیگر می باشد. این آبسه حتماً باید به صورت فوری و تا قبل از تبدیل شدن به یک مشکل جدی درمان شود.
دیستروفی ماهیچهای:
یک بیماری اغلب وراثتی بوده که به عضلات آسیب وارد کرده و به مرور زمان آن ها را تضعیف می کند.
میاستنی گراویس:
این بیماری نوعی اختلال عصبی_ عضلانی بوده و در نتیجه ضعف عضلات اسکلتی رخ می دهد و میتواند علت آبریزش دهان در بزرگسالان باشد.
تشنج:
تشنج در اثر تغییر در فعالیت های الکتریکی مغز اتفاق می افتد. این تغییرات می توانند منجر به بروز علائم شدید و قابل توجه شوند. در برخی موارد پس از بروز تشنج، آبریزش دهان در فرد اتفاق می افتد.
درمان آبریزش دهان در بزرگسالان:
در شرایطی که آبریزش دهان شدید باشد اقدام به درمان توصیه می شود. آبریزش دهان در صورتی شدید محسوب می شود که آب دهان روی لباس های فرد سرازیر شده و در فعالیت های روزانه فرد و ارتباطات اجتماعی او مشکل ایجاد کند. آبریزش دهان شدید همچنین می تواند سبب ورود بزاق به داخل ریه ها شده و بیماری ذات الریه را ایجاد نماید.
گزینهدهای درمانی آبریزش دهان در بزرگسالان معمولاً در هر فرد متفاوت خواهد بود و پزشک معمولاً با ارزیابی شرایط بیمار بهترین برنامه درمانی مناسب با او را توصیه می کند.
رویکرد های درمان آبریزش دهان در بزرگسالان:
توانبخشی:
گفتاردرمانگران و کاردرمانگران برای کمک به درست بسته شدن لب ها و فرو دادن بزاق دهان ژستدها و وضعیت های صحیح قرارگیری را به فرد آموزش می دهند. همچنین برای بهبود عملکرد و تقویت عضلات لب، صورت و عضلات دخیل در بلع تمریناتی را ارائه می دهند.
درمانگر ممکن است به جهت تعدیل و کاهش مصرف غذا های اسیدی و کاهش ریفلاکس معده مراجعه به یک متخصص تغذیه را نیز توصیه کند.
استفاده از ابزار های ارتودنسی:
در این درمان ابزار های مخصوص در دهان فرد تعبیه می شوند که هنگام بلعیدن و شرایط دیگر به کامل و درست بسته شدن دهان او کمک کنند. ابزار های مصنوعی دهانی مانند چانه بند می توانند به بسته شدن لب ها، بهبود وضعیت و عملکرد زبان و فرایند بلعیدن کمک کنند. این گزینه درمانی اغلب به بهترین و موثرترین شکل عمل می کند.
تزریق بوتاکس:
تزریق بوتاکس با سفت و منقبض کردن عضلات صورت ممکن است علت آبریزش دهان در بزرگسالان را از بین برده و علائم آبریزش را کاهش دهد.
جراحی:
تاکنون چندین عمل جراحی برای درمان آبریزش دهان در بزرگسالان مورد تایید قرار گرفتهاند که در رایجترین نوع این عمل ها مسیر مجرای بزاق را به عقب دهان تغییر داده تا از سرازیر شدن آب دهان به بیرون جلوگیری کنند.
در نوعی عمل جراحی دیگر نیز غدد بزاقی را به طور کامل خارج می کنند.
دارو درمانی:
دارو های خاصی وجود دارند که می توانند میزان تولید بزاق دهان را کاهش دهند. برخی از این دارو ها عبارتند از اسکوپولامین، گلیکوپیرولات و آتروپین سولفات.
