یکی از مشکلاتی که برای کودکان و مخصوصاً در زمان خواب اتفاق می افتد، دندان قروچه است. در این حالت کودک به صورت مداوم دندان های خود را به یکدیگر فشار می دهد . این بر هم خوردن دندان ها باعث ایجاد صدا شده و سلامت دندان کودک را به خطر می اندازد.
علائم و نشانه های دندان قروچه کودکان:
- درد هنگام جویدن غذا می تواند ناشی از دندان قروچه باشد.
- وجود درد در ناحیه فک و سفتی بیش از حد فک می تواند به دلیل انقباض و استفاده زیاد از عضلات فک باشد.
- شنیدن صدای به هم خوردن دندان ها هنگامی که کودک خواب است.
- وجود سابیدگی های غیر معمول روی دندان کودک.
- پریدگی لبه های دندان کودک که می تواند از نشانه های دندان قروچه باشد.
- آسیب و شکستگی دندان ها به طور طولانی مدت.
* در برخی از مواقع هیچ آسیب ظاهری در دندان ها ایجاد و مشاهده نمی شود اما کودک با درد مواجه می شود. در این حالت، دندانپزشک پس از معاینه و بررسی دندان های کودک متوجه دندان قروچه و فشار های وارد شده بر دندان ها می گردد.
اثرات دندان قروچه کودکان:
- از بین رفتن مینای دندان در کودک
- ایجاد تراشه و نوک تیز شدن دندان ها
- حساس شدن دندان ها به لمس، گرما، سرما…
- بروز درد در ناحیه فک و صورت_ سردرد و گوش درد
- لق شدن احتمالی دندان ها و در برخی موارد ایجاد بیماری مانند اختلال مفصل گیجگاهی-فکی
انواع دندان قروچه کودکان:
کودکان ممکن است در ۵ ماهگی و ۵ سالگی که معمولاً زمان رویش دندان های شیری و سپس اصلی می باشد، دچار این مشکل می شوند.
دندان قروچه معمولاً به دو شکل اتفاق می افتد:
- اگر کودک در طول روز و در حالت بیداری و هوشیاری دندان قروچه کند به آن clenching گفته می شود. بسیاری از کودکان هنگام تمرکز برای انجام دادن کار های مختلف دندان قروچه می کنند. این نوع از دندان قروچه معمولاً بدون وجود بیماری های زمینهای در کودکان بروز می کند.
- اگر دندان قروچه کودک هنگام شب و درحال خواب باشد به آن bruxism گفته می شود.این نوع دندان قروچه می تواند به دلایل مختلفی از جمله اضطراب، مصرف دارو و… بروز پیدا کند.
دندان قروچه کودکان در خواب:
دندان قروچه کودکان در خواب یا bruxism به دلیل منقبض شدن عضلات فک بسیار شایع می باشد. گاهاً این نوع دندان قروچه با صدا همراه نمی باشد اما فشار ایجاد شده باعث ایجاد ساییدگی یا ترک های جزئی بر روی دندان ها می شود.در برخی مواقع میزان فشار وارد شده در دندان قروچه به قدری شدید شده که کودک با درد از خواب بیدار می شود.
علت دندان قروچه کودکان در خواب:
دندان قروچه کودکان در خواب دلایل متعددی داشته که در ادامه به برخی از آن ها اشاره می کنیم:
استرس و اضطراب:
استرس و اضطراب مهم ترین علت دندان قروچه کودکان در خواب می باشد.کودکان روحیهای بسیار لطیفتر از بزرگسالان داشته و بسیار حساستر از بزرگسالان می باشند. برخی اوقات مشکلات و مسائلی که برای بزرگسالان عادی تلقی می شود، در کودک ایجاد استرس و اضطراب کرده . این حس اضطراب در طول شب و در هنگام خواب به شکل دندان قروچه بروز پیدا می کند.
ترمیم های دندانی اشتباه:
دندان ها به شکلی طراحی و ایجاد شدهاند که هنگام بسته شدن فک به صورت کامل بر روی یکدیگر قرار گرفته و در هم چفت می شوند. اما گاهی اوقات به دلیل ترمیم های اشتباهی که در دندان های کودکان انجام می شود آناتومی و فرم اصلی دندان ها به هم ریخته و این امر سبب ایجاد دندان قروچه در کودک می شود.
بد شکلی های فک یا دندان ها:
وجود بد شکلی هایی در دندان ها یا فک کودکان مانند overbite و underbite و سایر مشکلات مشابه که منجر به عدم هماهنگی و تراز شدن دندان ها می شوند، می توانند علت دندان قروچه کودکان در خواب باشند.
پاسخ به درد:
کودکانی که در حال دندان درآوردن هستند و یا در گوش خود احساس درد می کنند، ممکن است سعی در تسکین و آرام کردن درد خود با دندان قروچه کردن داشته باشند.
بیش فعالی:
کودکان مبتلا به بیش فعالی بیشتر از سایر کودکان از مشکل دندان قروچه در خواب رنج می برند.
سایر مشکلات پزشکی:
اختلالات و بیماری هایی مثل فلج مغزی، ریفلاکس معده، صرع، آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب و وحشت های شبانه) نیز می توانند علت دندان قروچه کودکان در خواب باشند.
علاوه بر موارد بالا، کودکان با اختلالات خواب و یا کودکانی که در دندان های خود پوسیدگی و خرابی دارند نیز بیشتر مستعد دندان قروچه در خواب می باشند.
باور غلط درباره دندان قروچه کودکان:
بسیاری از والدین بر این باوراند که دندان قروچه هنگامی که کودک هنوز دندان های شیری دارد امر مهمی محسوب نشده و نمی تواند آسیب خاصی وارد کند.
این باور کاملاً غلط است!
حتی اگر بتوانیم از آسیب های دندان قروچه بر دندان های شیری عبور کنیم، نمی توان آسیب های وارد شده به مفصل گیجگاهی-فکی را نادیده گرفت. چرا که این مفصل قابل جایگزینی نبوده و آسیب های وارده بر آن می تواند عوارض نامطلوب و جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد.
