جیغ زدن کودک تا حدود سهسالگی معمولاً راهی است برای گفتن چیزی که هنوز کلمهاش را ندارد: «خستهام»، «این را بده»، «ببین چه کردم». علتها را میشود پیدا کرد، و بیشتر آنها با تغییر واکنش شما و آموزش یک راه جایگزین کم میشوند.
علت جیغ زدن کودک چیست؟
پاسخ کوتاه
شش علت بیشتر از بقیه دیده میشود: کشف صدای خودش، ناتوانی در حرف زدن، هیجان زیاد، جلب توجه، خستگی یا گرسنگی و محیط پرسروصدا. جیغهای پراکنده در سن یک تا سهسالگی معمولاً بخشی از رشد هستند. جیغهای بیوقفه همراه با تأخیر گفتار، پاسخ ندادن به اسم یا واکنش شدید به صدا را باید جدی گرفت.
غربالگری رایگان
نمیدانید جیغهای فرزندتان طبیعی است یا نه؟
غربالگری رایگان رشد چند دقیقه طول میکشد و نشان میدهد گفتار، ارتباط و رفتار کودک در چه وضعیتی است.
چرا کودک جیغ میزند؟
جیغهای یک کودک نوپا معمولاً از یکی از این منشأها میآید، و اغلب چند علت همزمان کنار هم کار میکنند.
صدای خودش را کشف میکند
حدود ۱۷ ماهگی کودکها شروع میکنند به ساختن صداهای تازه و امتحان کردن بلندی صدا. جیغی که وسط بازی بلند میشود، چهرهاش شاد است و بعد از آن میخندد، معمولاً همین آزمایش است. لازم نیست جلوی آن را بگیرید. فقط جایش را تعیین کنید («جیغ بیرون، توی حیاط»).
حرف زدن بلد نیست
کودک خواسته دارد و ابزارش فقط صداست. هر چه فاصلهی بین فهمیدن و گفتن بیشتر باشد، جیغ بیشتر میشود. به همین دلیل در بسیاری از کودکان نوپا جیغها دقیقاً همان ماههایی اوج میگیرد که کلمهها هنوز کم است.
هیجان بیش از ظرفیتش است
دیدن سگ، آمدن مهمان، تاببازی. هیجان خوب هم جیغ میآورد. مغز کودک هنوز ترمز هیجان ندارد و فشار از راه صدا بیرون میآید.
میخواهد شما را ببیند
کودک خیلی زود یاد میگیرد جیغ سریعترین راه برای نگاه شماست. واکنش بد هم واکنش است: اگر هر بار برمیگردید و با صدای بلند «بس کن» میگویید، جیغ برایش جواب داده.
خسته، گرسنه یا غرق در سروصداست
بعدازظهر، قبل از شام و بعد از یک روز شلوغ، جیغها بیشتر میشود. تلویزیون روشن، چند نفر که همزمان حرف میزنند و موسیقی بلند هم کودک را به بلندتر شدن وادار میکند تا شنیده شود.
فریاد بیدلیل کودک؛ واقعاً بیدلیل است؟
وقتی کودک بیمقدمه فریاد میزند، علت معمولاً در ده دقیقهی قبل از آن است. دفعهی بعد، بهجای اینکه فقط آرامش کنید، این پنج پرسش را از خودتان بپرسید:
- غذا و خواب: آخرین بار کی چیزی خورده یا خوابیده؟ بیش از سه ساعت بیغذا یا بیش از پنج ساعت بیداری بعد از چرت، جیغ را تحریک میکند.
- تغییر ناگهانی: چه چیزی همین الان عوض شد؟ کسی آمد، چیزی از دستش گرفته شد یا بازی قطع شد؟
- صدای محیط: تلویزیون، مایکروویو یا جاروبرقی روشن بود؟
- ناراحتی بدنی: برچسب لباس، پوشک خیس، دنداندرآوردن یا گوشدرد؟
- تلاش قبلی: قبل از جیغ سعی کرد چیزی بگوید یا نشان دهد؟
یادداشت یکهفتهای
یک هفته در چهار ستون بنویسید: قبل از جیغ، لحظهی جیغ، واکنش شما، بعد از آن. اغلب الگو پیدا میشود: همهی جیغها بین پنج تا شش بعدازظهر، یا همه بعد از قطع صفحهی نمایش. اگر هیچ الگویی نبود و جیغ ناگهانی، شدید و با گریهی غیرقابلتسکین همراه بود، به پزشک اطفال نشان دهید.
جیغ زدن در هر سن چه معنایی دارد؟
معنای جیغ با سن عوض میشود. یک جیغ در ۱۲ ماهگی و همان جیغ در ۳ سالگی دو پیام متفاوت دارند.
| سن | جیغ معمولاً یعنی | چه کنیم |
|---|---|---|
| ۱ سال | امتحان صدا، هیجان، نیاز به توجه | جیغ بازی را با کودک تکرار کنید و بعد «آرام» را با نجوا تمرین کنید |
| ۱۸ ماه | خواسته دارد و کلمه ندارد. اوج جیغها | اشاره، «بده» و «کمک» را آموزش دهید. هر تلاش بدون جیغ را فوری جواب دهید |
| ۲ سال | ناامیدی، «نه» گفتن، هیجان بیش از ظرفیت | اسم احساس را بگویید («عصبانی شدی») و دو انتخاب بدهید |
| ۳ سال به بالا | باید کمتر شود. ادامهی شدید قابل بررسی است | اگر هنوز روزانه و طولانی است، ارزیابی رشد و گفتار |
اگر در دو تا سهسالگی همراه با جیغها بیقراری شدید هم دارید، علت بیقراری کودک سهساله و لجبازی کودک دو سال و نیمه را ببینید. اینها اغلب همزمان رخ میدهند.
جیغ زدن کودک نوپا طبیعی است؟
بله، تا وقتی الگوی کلی رشد درست است. نشانههای اطمینان: جیغها دلیل پیدا میکنند، وسط جیغ میتوانید توجه کودک را جلب کنید، در روزهای عادی دنبال ارتباط با شماست و هر ماه چیزی به تواناییهایش اضافه میشود. راهنمای انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا دربارهی بروز خشم و گریه در کودکان خردسال و زمان مراجعه به متخصص توضیح میدهد.
این یک تشخیص نیست
اگر نگران رشد فرزندتان هستید، قضاوت دربارهی او با متخصص و ارزیابی حضوری است.
وقتی جیغ میزند چه کنیم؟
رفتار شما در همان چند ثانیهی اول تعیین میکند جیغ تکرار شود یا نه. پنج کار ساده کمک میکند.
اول خودتان را آرام کنید
یک نفس عمیق، شانهها پایین. صدای شما در ثانیههای بعد به کودک یاد میدهد هیجان تا کجا بالا برود. آهستهتر از او حرف بزنید، نه بلندتر.
احساس را اسم ببرید
«خیلی ناراحت شدی که تمام شد.» کودک دو ساله جملهی کامل نمیفهمد، اما لحن و کلمهی کلیدی را میگیرد. هر بار اسمگذاری کنید تا کمکم خودش بگوید.
جایگزین بدهید و بلافاصله جواب بدهید
وقتی با اشاره یا «بده» خواست، خواستهاش را سریع برآورده کنید. وقتی جیغ زد، با آرامش بگویید «وقتی آرام بگویی میدهم» و صبر کنید. اگر بعد از جیغ بدهید، جیغ را تقویت کردهاید.
یک فضای امن برای تخلیه درست کنید
برخی کودکها نیاز به تخلیه دارند. گوشهای با بالش و پتو یا حیاط، جایی که اجازهی صدای بلند دارد. جیغ را قدغن نکنید. جای آن را مشخص کنید.
در جای عمومی بیرون بروید
در رستوران یا مهمانی بحث نکنید. با آرامش او را به حیاط یا ماشین ببرید، صبر کنید آرام شود و بعد در یک جمله بگویید چه کاری درست است. بعد برگردید.
مشاوره با متخصص
جیغها با وجود این روشها کم نمیشوند؟
یک متخصص با دیدن رفتار و ارتباط کودک، علت را دقیقتر پیدا میکند. اولین قدم غربالگری رایگان است.
اشتباههایی که جیغ را بیشتر میکنند
بیشتر والدین این کارها را از روی خستگی یا دلسوزی انجام میدهند، ولی هرکدام جیغ را برای کودک سودمندتر میکند.
- سر کودک داد زدن: صدای شما بیشتر از جیغ او میشود و الگو را تأیید میکند.
- بعد از جیغ، خواسته را دادن: کودک نتیجه میگیرد جیغ کار میکند.
- گاهی دادن و گاهی ندادن: بدترین حالت، چون کودک بیشتر تکرار میکند تا یکی از دفعهها جواب بگیرد.
- تهدید و تنبیه برای احساسات: کودک احساس را پنهان نمیکند، شدیدتر بیرون میریزد.
- دیده نشدن رفتار خوب: وقتی کودک آرام درخواست میکند و کسی نگاه نمیکند، دلیلی برای ادامهی آن نمیماند.
چه زمانی نگران باشیم؟
جیغ تنها هیچچیز را ثابت نمیکند. آنچه توجه متخصص را جلب میکند، جیغ بهعلاوهی چیز دیگری است.
تأخیر گفتار و شنوایی
کودک ۱۸ ماهه یا دو سالهای که کلمه نمیگوید و فقط جیغ میزند باید ارزیابی گفتار و شنوایی شود. گاهی کودک جیغ میزند چون خوب نمیشنود. ارزیابی گفتار درمانی و شنواییشناسی اولین قدم است.
مشکل حسی
اگر کودک با صدای جاروبرقی، خشککن مو یا شلوغی جیغ میزند، دستها را روی گوش میگذارد، از لمس بعضی پارچهها فرار میکند یا برعکس دنبال فشار و صدای شدید است، ارزیابی کاردرمانی میتواند الگوی حسی را روشن کند.
علائم اوتیسم
جیغ همراه با کمشدن تماس چشمی، پاسخ ندادن به اسم، نداشتن اشاره، بازی تکراری با اشیا یا از دست رفتن مهارتهای قبلی، نیاز به بررسی دارد. مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (CDC) مینویسد آکادمی اطفال آمریکا غربالگری اوتیسم را در ۱۸ و ۲۴ ماهگی توصیه میکند، یا هر زمان که والد یا پزشک نگران شود. پرسشنامههای M-CHAT و ASQ در همین سایت هست و نتیجهی آنها تشخیص نیست. نشانههای بیشتر در گریه در کودکان اوتیسم آمده است.
بیشتر بخوانید: جیغ زدن کودک اوتیسم
نشانههای بدنی
جیغ همراه با تب، استفراغ، اسهال، یبوست یا تغییر ناگهانی اشتها نشانهی بیماری است و اول به پزشک اطفال مراجعه کنید.
رایگان
نوبت غربالگری رایگان
برای دریافت نوبت، فرم زیر را تکمیل کنید
- ارزیابی اولیه رایگان و بدون تعهد
- متخصصان گفتاردرمانی، کاردرمانی و روانشناسی کودک
- جلسات آنلاین از خانه یا حضوری
فرم درخواست مشاوره
فرم را پر کنید؛ کارشناسان خانه رشد برای هماهنگی جلسه ارزیابی با شما تماس میگیرند.
پرسشهای متداول
جیغ زدن کودک یک ساله طبیعی است؟
بله، در بیشتر موارد. کودک یکساله تازه میفهمد صدایش اثر دارد و بلندترین حد آن را امتحان میکند. اگر جیغها بین بازی، هیجان یا خواستهای مشخص پخش شدهاند و کودک در بقیهی ساعتها نگاه میکند، به اسم جواب میدهد و با شما ارتباط میگیرد، جای نگرانی نیست.
جیغ زدن کودک ۱۸ ماهه چه معنایی دارد؟
در ۱۸ ماهگی خواستهها زیاد شدهاند و کلمهها هنوز کماند. جیغ معمولاً جای جملهی «این را میخواهم» یا «نمیخواهم» را میگیرد. هر چه کلمه و اشارهی کودک بیشتر شود، از تعداد جیغها کم میشود.
چرا کودک بدون دلیل فریاد میزند؟
دلیل معمولاً هست و دیده نمیشود: خستگی، گرسنگی، سروصدای محیط، حوصلهسررفتن یا فقط لذت بردن از صدای خودش. پنج پرسش بخش «فریاد بیدلیل کودک» کمک میکند علت پنهان را پیدا کنید.
چطور جلوی جیغ زدن کودک نوپا را بگیرم؟
دو کار را کنار هم انجام دهید: جیغ را نتیجهبخش نکنید (خواستهاش را بعد از جیغ برآورده نکنید) و راه درست را یاد بدهید (اشاره، کلمه، تصویر، «کمک»). اولی را در چند روز میشود شروع کرد، دومی چند هفته زمان میخواهد.
آیا جیغ زدن کودک نشانهی اوتیسم است؟
جیغ بهتنهایی نشانهی اوتیسم نیست. نگرانی وقتی جدی میشود که جیغ با چند علامت دیگر بیاید: کمشدن تماس چشمی، پاسخ ندادن به اسم، نداشتن اشاره، توقف یا پسرفت گفتار. برای بررسی دقیقتر، جیغ زدن کودک اوتیسم را بخوانید یا غربالگری رایگان را انجام دهید.
چه موقع باید با پزشک یا متخصص صحبت کنم؟
اگر جیغ با تب، استفراغ، اسهال، بیاشتهایی یا خواب بههمریخته همراه است، اول سراغ پزشک اطفال بروید. اگر با تأخیر گفتار، واکنش شدید به صدا و لمس یا ارتباط ضعیف همراه است، ارزیابی گفتار و رشد لازم است.
میخواهید بدانید جیغهای فرزندتان نیاز به بررسی دارد؟
اگر هنوز مطمئن نیستید، غربالگری رایگان خانه رشد چند دقیقه وقت میگیرد و وضعیت گفتار، ارتباط و رفتار کودک را نشان میدهد. برای صحبت مستقیم با تیم هم میتوانید از صفحهی تماس استفاده کنید.
منبع: CDC Learn the Signs. Act Early. | AACAP Facts for Families: Temper Tantrums




دیدگاهتان را بنویسید