عوامل مختلفی سبب تحلیل رفتن مینای دندان می شوند اما هیچ یک از آن ها به اندازه دندان قروچه تاثیرگذار نیستند. تقریباً ۲۰ الی ۳۰ درصد افراد جامعه از مشکل دندان قروچه رنج می برند و به دنبال آن با تعداد کثیری از مشکلات دهان و دندان از جمله تحلیل لثه، تحلیل مینای دندان، از بین رفتن و شکستن دندان ها و… روبرو می شوند.
در این مطلب سعی داریم به معرفی دندان قروچه، تاثیرات آن و راهکار دندان قروچه بپردازیم.
دندان قروچه چیست؟
دندان قروچه یک بیماری نیست اما یک عادت فیزیکی محسوب شده که در طی آن شخص به صورت عمدی یا غیر عمدی و در خواب یا در هنگام بیداری دندان های خود را بر روی یکدیگر می سابد.
اگر دندان قروچه در طول روز و در حین بیداری فرد بروز کند به آن clenching گفته می شود.
این نوع دندان قروچه معمولاً هنگام تمرکز در انجام کار یا در مواقع استرس، فشار و عصبانیت اتفاق می افتد. اگر دندان قروچه در هنگام خواب و در طول شب اتفاق افتدد به آن گفته bruxism گفته می شود. علت این نوع دندان قروچه می تواند استرس و اضطراب یا ناهماهنگی و بدشکلی های فکی و دندانی باشد.
علائم دندان قروچه
بسیاری از افراد ممکن است متوجه این مسئله نباشند که در حین تحمل استرس و فشار، هنگام خواب و یا به دلیل ناهماهنگی دهانی و فکی، دندان های خود را به هم می سابند بنابراین ممکن است که این افراد از چگونگی و بروز دندان قروچه خود آگاه نباشند.
علائم زیر می توانند نشان دهنده وجود دندان قروچه در شما یا فرزندتان باشد:
- صدا دادن دندان ها هنگام خواب یا مواقع تجربه استرس، فشار و عصبانیت
- لق شدن دندان یا دندان ها
- صاف و ساییده شدن سطح دندان ها
- فرسوده شدن یا تحلیل رفتن مینای دندان
- تغییر رنگ دندان ها از سفید به زرد
- افزایش حساسیت دندان ها به لمس، گرما، سرما و…
- درد های فک و صورت
- سفت شدن انقباض و یا خسته شدن بیش از حد عضلات صورت
- گوش درد
- سردرد های مزمن در ناحیه گیجگاهی
- زخم شدن مکرر داخل دهان
- عدم بسته یا باز شدن دهان به طور کامل
- درد در حین جویدن غذا
- پریدگی و تیز شدن لبه های دندان
- آسیب و شکستگی دندان ها
بهتر است به محض مشاهده یا احساس این علائم در خود یا فرزندتان به یک دندانپزشک یا یک متخصص ارتودنسی مراجعه نمایید.
علت دندان قروچه
عوامل بسیاری میتوانند سبب بروز دندان قروچه مخصوصاً در خواب شوند. برخی از این عوامل عبارتند از: احساس تنش دائمی. چرا که دندان قروچه ممکن است به دلیل اضطراب، سرخوردگی و عصبانیت ظاهر شود.
افراد دارای بیش فعالی و شخصیت های پرخاشگر یا رقابتی بیشتر از سایر افراد دچار دندان قروچه می شوند. دندان قروچه می تواند از عوارض جانبی برخی دارو ها مانند برخی از دارو های ضد افسردگی باشد.
کشیدن سیگار و مصرف نوشیدنی های کافئیندار می تواند باعث ساییدن دندان ها به یکدیگر و بروز دندان قروچه شود.
داشتن سابقه خانوادگی. به عنوان مثال اگر فردی در خانواده و بستگان شما از دندان قروچه رنج می برد، احتمال ابتلای شما نیز افزایش می یابد.
ابتلا به برخی بیماری ها مانند پارکینسون، ریفلاکس معده، فلج مغزی و… می تواند موجب ایجاد دندان قروچه شود.
*دندان قروچه در کودکان شایعتر از بزرگسالان می باشد.
راهکار دندان قروچه
برای مدیریت و همچنین متوقف کردن دندان قروچه روش های متفاوتی وجود دارد که در ادامه به معرفی برخی از آن ها می پردازیم.
راهکار خانگی دندان قروچه
ما می توانیم دندان قروچه را با اقداماتی در منزل متوقف کنیم اما اغلب اوقات برای مدیریت و متوقف کردن کامل و دائمی آن باید از یک دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی کمک بگیریم.
روش های خانگی:
1.کاهش و یا قطع مصرف نوشیدنیهای کافئیندار.
2.قطع کامل مصرف الکل و هرگونه نوشیدنی های الکلی اجتناب از جویدن آدامس. زیرا منجر به وارد شدن فشار و تنش بیشتر بر عضلات صورت می شود.
3.ریلکس کردن عضلات فک و صورت و مفصل فک با گرما و رطوبت قبل از خواب.
4.مدیریت و کنترل فشار و استرس.
53.آموزش نحوه صحیح کنترل و مدیریت احساسات.
راهکار اصولی و درمان دندان قروچه
در صورتی که با درمان های خانگی نتوانیم دندان قروچه را متوقف کنیم باید از راهکار دندان قروچه به شیوه های درمانی استفاده کنیم.راهکار هایی مانند:
ارتودنسی دندان ها:
در اغلب اوقات عدم تراز بودن دندان ها می تواند باعث دندان قروچه شده و یا دست کم آن را تقویت و تاثیر آن را بیشتر کند. در واقع اگر دندان ها مرتب نبوده و یا فک ها در موقعیت طبیعی و منظم نسبت به یکدیگر نداشته باشند، اغلب دندان ها مخصوصاً دندان های خلفی دچار سایدگی می شوند.
اگر شخص دندان قروچه داشته باشد و همزمان دندان های نامنظم نیز داشته باشد، آسیب های وارد شده ناشی از دندان قروچه بسیار بیشتر خواهد بود. با منظم کردن دندان ها به کمک دستگاه های ارتودنسی ثابت یا متحرک و یا انجام جراحی های فک می توان تا حد زیادی اثرات مخرب ناشی از ساییده شدن دندان ها به یکدیگر را کاهش داده یا به طور کامل آن را متوقف کرد.
نایت گارد یا محافظ دندانی:
چه تحت درمان ارتودنسی باشید و چه نباشید ممکن است دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی برای مدیریت دندان قروچه به شما نایت گارد یا محافظ دندانی را پیشنهاد دهد.این محافظ ها برای دندان قروچه های حین خواب مناسب هستند.
نایت گارد ها متناسب با شکل و موقعیت خاص دندان های شما طراحی و ساخته شده و مانع تحلیل رفتن مینای دندان ها به واسطه دندان قروچه می گردند. با استفاده از این محافظ ها حتی اگر دندان قروچه درمان نشود، دست کم از آسیب بیشتر دندان ها جلوگیری خواهد شد.
