کودکان در طی رشد، ممکن است به دلایل مختلف استرس را تجربه کنند . در اینجا ما چند دلیل بروز استرس در کودک را مورد بررسی قرار می دهیم.
عوامل استرس زا برای کودک ممکن است درونی و یا بیرونی و وابسته به محیط باشند .
درواقع هر عاملی که امنیت و ثبات روحی و جسمی کودک را به هم بزند ، ممکن است برای کودک استرس آور بوده و مانع آرامش او باشد .
نشانه های استرس در کودکان
شاید برای شما والدین وجود استرس در کودکان ملموس نبوده و برای شما سوال است که
“چطور بفهمم کودکم استرس دارد ؟”
“نشانه های استرس در کودک کدامند ؟”
در این مقاله به بررسی نشانه های استرس و بررسی ۱۰ دلیل بروز استرس در کودک ، خواهیم پرداخت.
نشانه های استرس در کودکان در سنین مختلف
با توجه به حضور کودک در مدرسه و مهم بودن این مرحله در سنین رشد ،
علائم استرس را در دو دسته کودکان ۱تا ۵ سال (سنین پیش از دبستان) و کودکان ۶تا ۱۲ سال(سن حضور در مقطع ابتدایی) بررسی خواهیم کرد .
نشانه های استرس کودکان پیش از دبستان :
- پرخاشگری
کودک در بازی ، اسباب بازی هایش را می شکند ، پدر و مادر خود را کتک میزند و یا موهایشان را می کشد .
- تحریک پذیری
یعنی آستانه تحمل کودک پایین آمده و به سرعت به هم ریخته و بیقرار میشود .
برای مثال با کمی بالا بردن صدا ، گریه می کند .
- تغییرپذیری خلق
یعنی کودک در مدت زمان کوتاهی خلقش عوض می شود . برای مثال بعد از چند دقیقه بازی کلافه و بی حوصله می شود .
- وابستگی شدید به پدرومادر
کودک نسبت به قبل وابستگی بیشتری به والدین خود نشان می دهد و حاضر نیست در موقعیتی تنها بماند.
- گریه کردن
کودکان به دلایل مختلف گریه می کنند و گاهی در طول روز چندین و چند بار گریه می کنند.
- ترسیدن
کودک با صداها ، حرکت ها ، فیلم ها ، تاریکی و مواردی که قبلا ترسی نداشته ، احساس ترس می کند .
یکی از مهم ترس های ناشی از استرس، ترس از جدا خوابیدن از والدین است .
- گوشه گیر شدن
کودک به نسبت قبل کمتر بازی می کند ،کمتر میخندد و برای فعالیت هایی که برایش لذت بخش بوده اند ، علاقه و اشتیاقی نشان نمی دهد .
- غذا خوردن بیش از حد / غذا نخوردن
الگوی تغذیه کودک تغییر می کند .بعضی کودکان نسبت به قبل پرخوری می کنند و در تمام طول روز ریزه خواری انجام می دهند .
بعضی کودکان هم غذا نمی خورند و وعده های روزانه آن ها کاهش می یابد.
- به هم ریختن خواب
کودکان با داشتن استرس ممکن است کم خواب شوند ، زنان خواب و بیداری آن ها تغییر کند ، کابوس ببیند ، شب ها به سختی بخوابند و … .
- شب ادراری
نشانه های استرس در کودکان دبستانی
- دل درد و یا مشکلات گوارشی
بسیاری از کودکان زمانی که برای رفتن به مدرسه آماده می شوند ، بیان می کنند که دل درد دارند ، دل پیچه دارند و … .
- افت تحصیلی
- پرخاشگری
- گزارش حواس پرتی از آموزگار
- ناخن جویدن
- انجام کارهای کودکانه برای مثال مکیدن انگشت شست و یا حرف زدن با صدای کوکانه و وابستگی به والدین
- بی خوابی / خوابیدن بیش از حد
- پرخوری کردن / غذا نخوردن
۱۰ دلیل بروز استرس در کودک
- مشکلات خانوادگی
مشکلات خانوادگی نظیر طلاق والدین ، بحث و دعوا بین پدر و مادر ، بیمار بودن یکی از اعضای خانواده ، مشکلات شغلی والدین و … از مهم تریین دلایل بروز استرس در کودک می باشند .
آمار نشان می دهد که خواهر و برادران کودک اتیسم ، مستعد استرس و افسردگی هستند .
- تربیت و سبک فرزند پروری
تحقیقات نشان می دهد با والدین استرسی ، والدین کمال گرا و والدین کنترل گر
احتمال بروز استرس در کودک افزایش می یابد .
- داشتن بیماری
کودکان دارای محدودیت حرکتی و جسم وکودکان با اختلالات یادگیری ، بیش فعالی ، چاقی بیش از حد ، مشکلات رفتاری و … استرس بیشتری را تجربه می کنند.
- تلفن همراه و اینترنت
استفاده روزانه از تلفن همراه ، برنامه ها و بازی های نامناسب کودکان ، اینترنت گردی و دریافت اطلاعات گوناگون ، از عوامل بروز استرس در کودکان در دنیای امروزی است .
- نداشتن خواب کافی
کم خوابیدن و استفاده از موبایل ، تبلت ، رایانه و وسایل دیجیتال قبل از خواب
روی کیفیت خواب اثر منفی گذاشته و یکی از عموامل بروز استرس در کودکان محسوب می شود .
- داشتن برنامه ی فشرده
کودکان امروزی معمولا در کلاس های مختلف شرکت می کنند ، روزانه زمان زیادی براس تکالیف مدرسه و پس از آن برای کلاس ها و تکالیف مربوط به آن ها صرف می کنند .
توجه کنید کلاس های فوق برنامه و ورزشی به هدف آرامش و شادی در کودک هستند و نه به هدف ایجاد تکلیف و استرس .
- اخبار منفی
در دنیای امروزی با وجود رسانه های مختلف و شرایط زندگی استرس زا ، اخبار منفی به سرعت انتشار می یابند . کودکان با قرار گرفتن در معرض اخبار منفی ، مستعد تجربه استرس می شوند.
- زندگی کم تحرک
در گذشته کودکان در کوچه و محله بازی می کردند ، بیشتر بازی ها حرکتی بود و گروهی مشغول بازی می شدند. شرایط بازی های امروزی ، انفرادی و بی تحرک بودن آن ها موجب بروز استرس در کودکان می شود.
- جدایی از والدین
معمولا کودکانی که پودر و مادر شاغلی دارند و از سنین نوزادی مدتی از والدین خود جدا هستند ، سطح بیشتری از استرس را تجربه می کنند .
- استرس ناشی از مدرسه و یا کلاس های متفرقه
بسیاری از کودکان با حضور در کلاس ها ، و بودن در جمع هم سن و سالان ، ایجاد رقابت ، وجود تکالیف و لزوم به احترام به قوانین ، دچار استرس می شوند .
راه حل هایی برای استرس کودکان
اگر شما هم با استرس کودکان درگیر هستید و به دنبال راه حلی برای بهترشدن اوضاع هستید ، در ادامه همراه ما باشید :
- عادت های زندگی استرس زا را مدیریت کنید
مثلا برای استفاده از تلفن همراه قوانین مشخص کنید .
شرایط حضور در کلاس و مدرسه را برای کودک خود روشن کنید و … .
- برای کودک خود وقت بیشتری بگذارید
در هفته زمان هایی برای خرید با کودک،گردش و تفریح با کودک ،بازی با کودک ، صحبت با کودک و … قرار دهید.
- به کودک امنیت خاطر بدهید
کودک خود را مطمئن کنید که در هر شرایطی همراه او هستید و دوستش دارید .
- از روان شناس یا روان پزشک کمک بگیرید
داشتن جلسات مشاوره و یا در مواردی مصرف دارو ،بسیاری از علائم استرس را بهبود می بخشد .
- کودک خود را سرزنش نکنید
برای تجربه استرس و ترس ها به کودک خود برچسب نزنید .
برچسب های منفی نظیر “ترسو” “بی عرضه” “کوچولو” و … به گفت و گوهای درونی کودک تبدیل می شود و شرایط را بدتر می کند.
