مشکل در تلفظ یا اختلال تلفظ یکی از رایجترین اختلالات موجود در کودکان می باشد.اما گاهاً در بزرگسالان نیز دیده می شود.مشکل در تلفظ می تواند باعث ایجاد سرخوردگی، عصبانیت و خجالت در فرد شود و یا در برقراری ارتباط با دیگران اشکال ایجاد کند. در این مقاله شما را با اختلال تلفظ دلایل و درمانهای آن آشنا می کنیم.
انواع مشکل تلفظ:
حذف یک حرف از کلمه: مثلاً مسواک به جای مسواک جانشین کردن حرفی با حرف دیگر. مثلاً تیف به جای کیف
اشتباه در تلفظ: مانند لیسپ یا نوک زبانی حرف زدن
عوامل ایجاد کننده مشکل تلفظ
▪︎ مشکلات هوشی و کم توانی ذهنی
▪︎ تشویق گفتار کودکانه
این عمل باعث تثبیت این نوع گفتار شده و باعث می شود کودک برای اصلاح گفتار خود تلاشی نکند.
▪︎ مشکلات شنوایی
مشکلات شنوایی می توانند باعث ایجاد مشکل در تلفظ کلمات و حروف شوند.در سال های زبان آموزی و سال های اولیه زندگی کودک، شنوایی نقش بسیار مهمی در رشد و کسب مهارت های گفتار و زبان کودک دارد.
▪︎ استفاده بیش از حد از پستانک
استفاده بیش از حد از پستانک به ویژه در زمان رشد و رویش دندان ها باعث به هم ریختن الگوی دندانی کودک شده و می تواند باعث ایجاد مشکلات تلفظی و ظاهری در کودک شود.
▪︎ عدم توانایی در تشخیص تلفظ صحیح
این عدم توانایی کودک در تشخیص تلفظ غلط از صحیح، باعث می شود مشکل تلفظی کودک با ثبات شود.
▪︎ مشکلات اندامی و فیزیکی
مشکلاتی مثل کوتاهی بند زیر زبان، بزرگ بودن اندازه زبان، مشکلات و بد شکلی های فک و دندان و عدم جفت شدن دندان ها به یکدیگر می تواند باعث ایجاد مشکل در تلفظ شود.
▪︎ الگوبرداری از والدین
در صورتی که والدین کودک یا خواهر و برادر او مشکلات تلفظی داشته باشند، تقلید کودک از آن ها می تواند باعث ایجاد مشکلات تلفظی شود.
▪︎ بدون علت
گاهی بدون وجود هیچ مشکل و علت خاصی کودک دچار مشکل تلفظ می شود و نمی توان برای آن دلیل مشخصی ارائه کرد.
آیا مشکل در تلفظ درمان دارد؟
در صورتی که مشکلات تلفظی کودک فیزیکی نباشد و توانایی ذهنی کودک در حد معمول باشد، بله.
در درمان این اختلال هرچه سریع تر اقدام شود، تصحیح تلفظ برای کودک راحت تر خواهد بود.مشکل تلفظ و اغلب مشکلات گفتاری با جلسات گفتار درمانی قابل درمان می باشند.
مشکلات تلفظ در صورت عدم پیگیری و درمان در کودکی، می تواند سبب بروز مشکلاتی در خواندن، نوشتن و مشکلات و چالش های زیادی در روند تحصیلی کودک شوند.
بهره هوشی کودک، همکاری والدین، تمرین در منزل و مداومت و نظم در جلسات گفتار درمانی، در روند درمان اختلال تلفظ نقش مهمی ایفا می کنند.
گفتاردرمانی کودکان:
گفتار درمانی کودکان یک برنامه درمانی برای مشکلات گفتاری یا زبانی می باشد. این مشکلات ممکن است شامل اشکالاتی در زمینه های بیان، روان بودن گفتار، تشدید یا پیچش صدا و محدود بودن تعداد واژگان کودک باشد. مشکلات بیان عبارت اند از تلفظ نادرست برخی حروف و کلمات. مشکلات روانی گفتار عبارت است لکنت، پریده گویی، تکرار صدا ها یا هجا ها و کشیدن برخی هجا ها یا کلمات.مشکلات تشدید نیز شامل اختلالاتی است که مربوط به گام، حجم و کیفیت صدا هستند.
فعالیت ها و تمارین گفتار درمانی می توانند این مشکلات را در کودکان و بزرگسالان برطرف کرده و به کودکانی که در انتخاب الگو های گفتار کند هستند نیز کمک کنند.
سن مناسب برای گفتاردرمانی:
بهترین سن برای شروع گفتاردرمانی، سنی است که کودک در آن شروع به عقب افتادن از هم سن و سالان خود می کند یا زمانی که متوجه می شوید به نقطه عطف خود نمی رسد.
توجه داشته باشید که هیچ موقع برای شروع درمان خیلی زود یا خیلی دیر نیست.
کودکانی که اصلا صحبت نمی کنند معمولا در حدود ۱۸ ماهگی جهت ارزیابی به گفتار درمان ارجاع داده می شوند اما ممکن است که از سنین پایین تر نیز درمان آغاز شود.کودکانی کخ با ضعف یا ناتوانی متولد می شوند اغلب درمان را از زمان نوزادی آغاز می کنند.
برخی از تمرینات گفتاردرمانی در منزل
با کودک بازی کنید:
بازی کردن راه بسیار مناسبی برای برقراری ارتباط با کودک می باشد و فوایدی مانند ارتقای مهارت های حرکتی، بهبود مهارت های درکی، شناختی و… دارد. اجازه دهید کودک اسباب بازی یا نوع بازی را انتخاب کند و شما صرفاً با او همراهی کنید. بازی کردن با کودک بدون اینکه او را وادار به صحبت کردن کنید باعث شکل گیری اعتماد به نفس در وی می گردد. بازی درمانی یکی از هیجانانگیزترین و لذت بخش ترین تمرینات گفتار درمانی می باشد.
کتاب بخوانید:
یکی از بهترین تمرینات گفتار درمانی برای کودکان خواندن کتاب های رنگارنگ و پر از تصاویر برای کودک می باشد. کودکان عاشق نزدیک شما بودن و گوش دادن به کتابی که در حال خواندن آن هستید، می باشند و تمرین کتاب خواندن برای آن ها از سرشار از احساس امنیت و عشق خواهد بود. انجام این تمرین می تواند کودکتان را به سمت علاقه ای پایدار نسبت به کتاب و کتابخوانی سوق دهد.
صحبت کردن با کلمات ریتمیک و ترانه خواندن:
این فعالیت یکی از حیاتیترین تمرینات گفتار درمانی برای کودکان می باشد. سعی کنید آهنگ ها و ترانه های کودکانه فراوانی همراه با فرزندتان بخوانید. این عمل آن ها را به صحبت کردن در حضور ریتم و کلمات آهنگین تشویق خواهد کرد.
