مطمئناً همه والدین بی صبرانه منتظر شنیدن اولین کلمات از زبان کودکشان هستند اما گاهاً این اتفاق دیرتر از موعد معمول اتفاق می افتد و این مسئله سبب نگرانی والدین می شود.
در این مطلب سعی داریم چند راهکار موثر برای تسریع صحبت کردن کودکان و ترغیب آن ها به بیان اولین کلمات و حرف زدن معرفی کنیم.
روشهای به حرف آوردن کودکان:
از تولد تا سه ماهگی:
در این سن کودک به صدای شما گوش می دهد و تلاش می کند تا به شیوه خودش صدای شما را تقلید کند. برای اینکه به کودک نشان دهید صدا ها تا چه حد می توانند دلپذیر و لذت بخش باشند، می توانید روش های زیر را انجام دهید:
آواز خواندن: این کار را حتی قبل از به دنیا آمدن کودک می توانید انجام دهید.کودکتان صدای شما را خواهد شنید.
برنامهریزی برای وجود زمانهای سکوت: کودکان نیاز دارند تا بازی های صدا و صداسازی های خودشان را در غیاب صدا های پس زمینه مثل صدای حرف زدن دیگران و صدای تلویزیون و رادیو انجام دهند.
با کودک یا اطرافیانی که در نزدیکی شما و کودک هستند صحبت کنید. کودک کلمات شما را متوجه نخواهد شد اما از صدا و لبخند شما و همچنین شنیدن و دیدن دیگران لذت می برد.
۳ تا ۶ ماهگی:
در این سنین کودک در حال یادگیری است که دیگران چگونه با یکدیگر صحبت می کنند.برای به حرف آوردن کودکان، در این سن می توانید:
کودک را نزدیک خود نگه دارید تا بتواند در چشمان شما نگاه کند.(برقراری ارتباط چشمی)
با لبخند با او صحبت کنید.
از صداسازی های کودک تقلید کرده و او را تشویق کنید.
اگر کودک تلاش کرد صدایی که شما تولید کردید را تولید کند، آن صدا یا کلمه را مجدداً تکرار کنید.
۶ تا ۹ ماهگی:
در این سنین کودک با صدا ها و هجا ها بازی می کند و اصواتی مثل با با یا دا دا را تولید می کند. با شنیدن لحن های خوشحال و مهربان لبخند می زند و با شنیدن لحن عصبانی ناراحت می شود یا گریه می کند.با روش های زیر میتوانید به کودک در درک کلمات کمک کرده و او را ترغیب به حرف زدن کنید:
انجام بازی دالی موشه با کودک. دست های خود یا کودک را هماهنگ با ریتم صدای خود حرکت دهید.
یک اسباب بازی به کودک بدهید و جملهای درباره آن بگویید.مثلاً: ببین خرسی چقدر نرمه!
کودک را جلوی آینه ببرید و بپرسید: این کیه؟! اگر پاسخی نگرفتید، خودتان نام کودک را بیان کنید.
از کودک سوال بپرسید.مثلاً هاپو کجاست؟ اگر کودک پاسخ نداد خودتان به او نشان دهید.
۹ تا ۱۲ ماهگی:
کودک در این بازه سنی شروع به درک لغات ساده بیشتری می کند.هنگامی که شما “نه” می گویید نگاهش را از شما می گیرد.اگر کسی بپرسد مامان کجاست؟ او به دنبال شما می گردد.در این سن کودک صداسازی فعال و اشاره می کند و از بدن و حرکات بدن خود استفاده می کند تا به شما بگوید چه می خواهد. مثلاً به شما نگاه می کند و دست هایش را بالا می برد تا به شما بگوید می خواهد که بغلش کنید.یا یک اسباب بازی به شما می دهد تا شما متوجه شوید که می خواهد با او بازی کنید. در این مرحله شما می توانید در به حرف آوردن کودک موثر باشید. به این صورت که حرکات و ژست های بدنی را با کلمات همراه کنید. مثلاً وقتی کودک دستانش را بالا برد، بگویید بالا.یا وقتی به چیزی اشاره کرد شما نام آن را بگویید. یا هنگام اجرای ژست بای_بای این کلمه را تکرار کنید.
۱۲ تا ۱۵ ماهگی:
اغلب کودکان در این سن شروع به استفاده از کلمات می کنند، از دستورات ساده پیروی می کنند و منظور خود را حتی بدون کلام به شما می رسانند. روش های به حرف آوردن کودکان در این بازه سنی:
اشیایی که در حال استفاده از آن ها هستید را نام ببرید و به کودک زمان دهید آن ها را تکرار کند.
نام تصاویر موجود در کتاب را از کودک سوال کنید و زمان دهید تا کودک نام آن ها را بیان کند.
وقتی کودک به صورت خودانگیخته نام چیزی چیزی که میبیند را بیان کرد، لبخند بزنید و او را تشویق کنید.
درباره موضوعات و اشیای مورد علاقه کودک صحبت کنید.
درباره اعمال روزمره از او سوال کنید تا وادار به پاسخ شود. مثلاً امروز شیر میخوری یا آبمیوه؟
کلمات کودک را بسط دهید.مثلاً اگر کودک کلمه توپ را بیان کرد شما میتوانید بگویید توپ بزرگ قرمز.
بازیهای وانمودی انجام دهید که شامل مکالمه باشد.
۱۵ تا ۱۸ ماهگی:
کودک در این سن از ژستهای بدنی پیچیدهتری برای ارتباط استفاده میکند و همچنین دایره لغات خود را گسترش میدهد.برای به حرف آوردن کودک در این سن میتوانید روش های زیر را انجام دهید:
یک اسباب بازی را در جایی از خانه قایم کنید و از کودک بخواهید تا با راهنمایی های شما آن را پیدا کند.
وقتی کودک به چیزی اشاره کرده یا چیزی را به شما میدهد درباره آن صحبت کنید.مثلاً کتاب رو دادی به من.ممنونم.ببین تو عکس نینی داره توپ بازی میکنه.
۱۸ ماهگی تا ۲ سالگی:
در این سنین کودک میتواند از دستورالعمل ها پیروی کند و کلمات را در کنار هم قرار دهد.مثلاً مامان بیا یا آب بده. همچنین در این سن بازیهای وانمودی در کودکان شکل میگیرد.با روش های زیر میتوانید مهارتهای ارتباطی کودک را بهبود ببخشید:
از او کمک بخواهید مثلاً از او بخواهید جورابهایش را برای شما بیاورد.
آوازها و ریتمهای ساده کودکانه را به کودک بیاموزید.
از او بخواهید اشیا اطرافش را نام ببرد.
کودک را تشویق کنید با دوستان و اطرافیان حرف بزند. کودک را درگیر انجام بازیهای وانمودی کنید.بازیهایی مثل تلفنی صحبت کردن، غذا دادن به عروسکها یا دورهمی حیوانات عروسکی!
