لکنت زبان یک اختلال گفتاری است که در آن فرد علی رغم اینکه می داند که می خواهد چه بگوید، به یکباره خود را در حال تکرار، قفل و یا کشیده گویی صدا ها می بیند. این مشکل گفتاری برای بسیاری از کودکان در سنین ۲ تا ۵ سالگی به صورت ناگهانی دیده می شود. در ادامه بهترین متخصص درمان لکنت در ایران را معرفی می کنیم.
معرفی بیشتر لکنت زبان
لکنت ممکن است در میان کودکان کوچکتر به عنوان بخش طبیعی از مسیر یادگیری گفتار و زبان باشد. در این کودکان ممکن است تا زمانی که مهارت های گفتاری و زبانی به اندازه کافی شکل نگرفته و پیشرفت نکرده، گاهاً علائم لکنت دیده شود. با این حال گاهی اختلال لکنت یک وضعیت مزمن است و تا بزرگسالی نیز ادامه می یابد. لکنت زبان می تواند بر روی اعتماد به نفس و تعاملات روزمره فرد با سایر افراد تاثیرگذار باشد.
علائم لکنت زبان
علائم لکنت می تواند شامل موارد زیر باشد:
دشواری در آغاز کلمه، عبارت یا جمله
طولانی و کشیده شدن یک حرف یا صدا در کلمه
تکرار کردن یک هجا، صدا یا کلمه
سکوت کوتاه و مختصر برای هجا ها یا کلمات خاص یا مکث در وسط یک کلمه
به میان انداختن کلماتی مانند اوم،ام و… حین صحبت، مخصوصاً زمانی که کلمه بعدی دشوار باشد
تنش بیش از حد در حنجره، صورت و اندام فوقانی برای ادا کردن یا فهماندن کلمه
اضطراب هنگام صحبت کردن
اجتناب از صحبت کردن
ناتوانی در برقراری ارتباط مناسب و موثر
اختلال لکنت ممکن است با علائم غیر گفتاری نیز همراه باشد. علائمی همچون:
چشمک زدن یا پلک زدن سریع یا پرتنش
لرزش لب ها یا فک
تیک های صورت
تکان خوردن سر
مشت کردن دست ها
تکان دادن پا ها
عدم برقراری تماس چشمی
بالا بردن ابرو ها
فرد دارای لکنت در شرایطی مانند هیجان زدگی، خستگی، اضطراب، عجله یا موقعیت های تنش زا ممکن است افزایش لکنت را تجربه کند. همچنین قرار گرفتن در موقعیت هایی مانند صحبت کردن در جمع، سخنرانی یا صحبت کردن پشت تلفن برای فردی که لکنت دارد دشوار است. گاهاً ممکن است این افراد هنگام آواز خواندن، همصدایی با دیگران یا صحبت کردن با خودشان لکنت نداشته باشند.
علت لکنت زبان
ترکیبی از عوامل متعدد می تواند موجب بروز لکنت شود. اما علت اصلی لکنت همچنان شناخته نشده است. علل احتمالی لکنت عبارتند از:
ژنتیک و وجود سابقه خانوادگی
آسیب مغزی: سکته مغزی، آسیب های مغزی، ضربه به سر و سایر اختلالات مغزی می توانند سبب کندی در گفتار، مکث حین صحبت یا تکرار صدا ها شوند.
آسیب ها و ضربه های روحی_روانی: روان صحبت کردن افراد می تواند به دنبال زمینه ها و دلایل احساسی و اضطرابی نیز دچار اخلال شود. حتی افرادی که لکنت ندارند نیز ممکن است به دنبال فشار های روحی، روانی و عصبی به طور مقطعی لکنت را تجربه نمایند.
متخصص درمان لکنت
همانطور که گفته شد لکنت زبان یک اختلال گفتاری است در نتیجه متخصص درمان لکنت، گفتار درمانگر یا آسیب شناس گفتار و زبان می باشد. گفتار درمان (متخصص درمان لکنت) در ابتدا با مشاهده و ارزیابی وضعیت گفتاری فرد دارای لکنت و همچنین محیط خانواده سعی در فراهم کردن مسیر و محیط درمان ایدهآل می نماید.
تکنیک های بسیار متفاوتی برای روانی گفتار و راحتتر صحبت کردن وجود دارند. این که چه تکنیک و چه شیوهای برای فرد مناسبتر و موثرتر است بر اساس نوع و شدت لکنت و همچنین سن مراجع، توسط متخصص درمان لکنت تعیین می گردد.
لکنت در کودکان
لکنت زبان در هر سنی میتواند ایجاد شود اما بر اساس آمار موجود معمولاً بین ۲ تا ۵ سالگی کودک بروز می کند. در حدود ۶ یا ۷ سالگی و با شروع مدرسه به دلیل شرایط هیجانی و افزایش اضطراب احتمال دارد که لکنت شدت یابد.
روش های درمانی لکنت در کودکان
متخصص درمان لکنت از شیوه های متفاوتی برای درمان لکنت کودکان استفاده می کند. برخی از روش ها به شرح زیر می باشند:
روش زبانی یا تلفظی: برای انجام این روش هماهنگی بین حنجره، گونه ها و لب ها لازم است. گاهاً با آموزش به کودک دارای لکنت می توان به او آموخت که چگونه خیلی آهسته چیزی را بخواند، چگونه خیلی آهسته و با تمرکز صحبت کند و هر هجایی را با دقت ادا کند.
روش مکمل: در این روش تمرکز بر روی بازپروری و پرورش جنبه های دوگانه فکری و زبانی می باشد. این روش بیشتر در مورد کودکان ۳ الی ۷ ساله استفاده می شود و اغلب نتایج خوبی دارد.
روش رفتار درمانی: این روش بر پایه تغییرات و اصلاحات رفتاری می باشد. بر اساس نظریه مدافعان این روش یکی از علل لکنت زبان در کودکان، رفتار های ناسازگار و ناهنجار در آن ها می باشد. به همین دلیل در این روش سعی بر اصلاح رفتار های ناهنجار و به دنبال آن کاهش لکنت زبان در کودک است.
لکنت در بزرگسالان
اختلال لکنت زبان در بزرگسالان به دلیل تجربه طولانی ناروانی علاوه بر رفتار های اصلی که شامل تکرار، کشیدگی و قفل می شوند شامل رفتار های دیگر نیز می باشند. رفتار هایی مانند انقباض عضلات در صورت و دست و پا، پلک زدن مداوم، جانشین کردن کلمه، گریز از موقعیت ها و حاشیه پردازی حین وقوع لکنت.
روش های درمان لکنت بزرگسالان
تکنیک های متفاوتی برای درمان لکنت در بزرگسالان وجود دارد که متخصص درمان لکنت با توجه به ویژگی های گفتاری و شخصیتی مراجع، شیوه مناسب او را تعیین می کند. برخی از این روش ها عبارتند از:
سخنرانی درمانی: شیوه درمان با سخنرانی به فرد آموزش می دهد که چگونه سرعت صحبت کردن خود را کنترل کرده و هماهنگی گفتار با تنفس خود را حفظ نماید. کاهش استرس و آدرس دکتر نیز از دیگر فواید این روش می باشد.
لوازم الکتریکی:چند ابزار الکترونیکی برای افزایش مهارت های کلامی و رسیدن به روانی هرچه بیشتر گفتار وجود دارد. این دستگاه ها بازخورد صوتی فرد را به تاخیر انداخته و آن را به شکلی تغییر یافته برای خود فرد پخش می کنند، به شکلی که گویا فرد در حال گوش دادن به سخنرانی فرد دیگری می باشد.
این روش به فرد دارای لکنت کمک کرده تا مشکلات موجود در گفتار خود را بیشتر و بهتر درک کند.
