در سال اول زندگی مهارت های گفتار و زبان به سرعت شروع به رشد و تکامل می کنند.حدوداً از یک سالگی کودک شروع به گفتن اولین کلمات خود می کند.
به خاطر داشته باشید هر کودکی مسیر رشد و تکامل منحصر به خود را دارد و نمی توان آن ها را با یکدیگر مقایسه کرد.اگرچه شما نمی توانید مسیر اصلی رشد کودکتان را تغییر دهید اما می توانید با راهکار هایی رشد مهارت های زبانی و گفتاری کودک را سرعت ببخشید.
معمولا کودک بیان اولین کلمات خود را از یک سالگی آغاز می کند، اما تا قبل از این سن روش هایی وجود دارد که به آموزش حرف زدن به کودک در آینده کمک خواهد کرد.
آموزش حرف زدن به کودک
آواز خواندن:
این کار راحتی قبل از به دنیا آمدن کودک می توانید انجام دهید.کودکتان صدای شما را خواهد شنید.
برنامهریزی برای وجود زمانهای سکوت:
کودکان نیاز دارند تا بازی های صدا و صداسازی های خودشان را در غیاب صدا های پس زمینه مثل صدای حرف زدن دیگران و صدای تلویزیون و رادیو انجام دهند.
با کودک یا اطرافیانی که در نزدیکی شما و کودک هستند صحبت کنید. کودک کلمات شما را متوجه نخواهد شد اما از صدا و لبخند شما و همچنین شنیدن و دیدن دیگران لذت می برد.
کودک را نزدیک خود نگه دارید تا بتواند در چشمان شما نگاه کند(برقراری ارتباط چشمی):
با لبخند با او صحبت کنید.
از صداسازی های کودک تقلید کرده و او را تشویق کنید:
اگر کودک تلاش کرد صدایی که شما تولید کردید را تولید کند، آن صدا یا کلمه را مجدداً تکرار کنید.
راهکار های آموزش حرف زدن به کودک:
استفاده از دست ها:
اعداد کلماتی که کودک در سن یک سالگی درک می کند و متوجه می شود بسیار بیشتر از تعداد کلماتی است که کودک بیان می کند. در این مرحله استفاده از ژست ها و ارتباطات غیر کلامی مهارت بسیار مهمی است که در حرف زدن کودک نقش دارد.
اگر کودک دستهایش را هنگام خداحافظی تکان می دهد شما با گفتن کلمه “بای بای” این حرکت را تکمیل کنید یا زمانی که کودک به چیزی اشاره کرد نام آن را بگویید.
استفاده از کلمات واقعی:
اگرچه طبیعی است که کودک یک ساله از گفتار کودکانه استفاده کند یا کلمات را به شکل نصفه بگوید اما بهتر است والدین از کلمات کامل و واقعی استفاده کنند.
والدین باید همیشه یک قدم جلوتر از سطح کودک باشند.
با استفاده از کلمات با شکل درست و واقعی آن ها به جای گفتار کودکانه به کودک کمک می کنید که دایره لغات خود را گسترش دهد.
بازی های گروهی:
برای فعالیت ها و بازی هایی به همراه بچه های هم سن کودک برنامهریزی کرده و وقت بگذارید. حتی اگر تعدادی کودک یک ساله خیلی با هم صحبتی نکنند، بودن در کنار یکدیگر زمینه گوش دادن، ارتباط برقرار کردن و استفاده از کلمات در موقعیت های واقعی را ایجاد می کند.
اغلب کودکان در این سن شروع به استفاده از کلمات می کنند، از دستورات ساده پیروی می کنند و منظور خود را حتی بدون کلام به شما می رسانند.
برای آموزش حرف زدن به کودک می توان از راه های زیر استفاده کرد:
- اشیایی که در حال استفاده از آن ها هستید را نام ببرید و به کودک زمان دهید آن ها را تکرار کند.
- نام تصاویر موجود در کتاب را از کودک سوال کنید و زمان دهید تا کودک نام آن ها را بیان کند.
- وقتی کودک به صورت خودانگیخته نام چیزی چیزی که میبیند را بیان کرد، لبخند بزنید و او را تشویق کنید.
- درباره موضوعات و اشیای مورد علاقه کودک صحبت کنید.
- درباره اعمال روزمره از او سوال کنید تا وادار به پاسخ شود. مثلاً امروز شیر میخوری یا آبمیوه؟
- کلمات کودک را بسط دهید.مثلاً اگر کودک کلمه توپ را بیان کرد شما میتوانید بگویید توپ بزرگ قرمز.
- بازیهای وانمودی انجام دهید که شامل مکالمه باشد.
کودک از سن حدودا ۱۸ ماهگی از ژست های بدنی پیچیده تری برای ارتباط استفاده می کند و همچنین دایره لغات خود را گسترش می دهد.
برای آموزش حرف زدن به کودک در این سن می توانید روش های زیر را انجام دهید:
یک اسباب بازی را در جایی از خانه قایم کنید و از کودک بخواهید تا با راهنمایی های شما آن را پیدا کند.
وقتی کودک به چیزی اشاره کرده یا چیزی را به شما می دهد درباره آن صحبت کنید.مثلاً کتاب رو دادی به من.ممنونم.ببین عکس نینی داره. نی نی داره توپ بازی میکنه.
حدودا تا سن دو سالگی کودک می تواند از دستورالعمل ها پیروی کند و کلمات را در کنار هم قرار دهد.مثلاً مامان بیا یا آب بده. همچنین در این سن بازی های وانمودی در کودک شکل می گیرد.
با روش های زیر میتوانید مهارت های ارتباطی کودک را بهبود ببخشید:
- از او کمک بخواهید مثلاً از او بخواهید جوراب هایش را برای شما بیاورد.
- آواز ها و ریتم های ساده کودکانه را به کودک بیاموزید.
- از او بخواهید اشیا اطرافش را نام ببرد.
- کودک را تشویق کنید با دوستان و اطرافیان حرف بزند. کودک را درگیر انجام بازیهای وانمودی کنید.بازیهایی مثل تلفنی صحبت کردن، غذا دادن به عروسکها یا دورهمی حیوانات عروسکی!
