رشد کودک شامل مراحلی است که کودک در حوزه های مختلف شامل حرکت ، گفتار ، شناخت ، حس و … تجربه می کند تا به یک فرد بالغ و کامل تبدیل شود . در این مقاله به رشد کودک در هزار روز طلایی پرداخته شده است.
چرا هزار روز طلایی؟
چون در این هزار روز مغز کودک در حال رشد و ساختن بیشترین تعداد راه های عصبی است و نحوه گذراندن این دوره، روی سلامت کودک در همه ابعاد و تا آخر عمر وی اثر گذار است .
برای بررسی رشد کودک در هزار روز طلایی، نیاز داریم این بازه را به چند قسمت تقسیم کرده و وقایع رشدی را مورد بررسی قرار دهیم.
در ادامه مطلب به این تقسیم بندی خواهیم پرداخت:
مرحله اول شامل زمان بارداری می باشد .
مرحله دوم که از زمان تولد تا ۲ سالگی می باشد ،شامل مراحل زیر است .
رشد نوزاد تا ۳ ماهگی :
- رشد حرکات درشت از تولد تا ۳ماهگی
_ چرخاندن سر برای دیدن اشیا
_نگه داشتن سر در حالی که روی شکم خوابیده (گردن گرفتن نیمه کامل برای چند ثانیه)
_حرکت دادن دست و پاها
- رشد گفتاری از تولد تا ۳ماهگی
در این بازه نوزاد بیشتر با خندیدن و گوش دادن ارتباط برقرار می کند و عضلات گفتاری تحت کنترل نیستند و گاهی صداهای ناگهانی با خندیدن و … تولید می شود.
- رشد شنوایی از تولد تا ۳ماهگی
_واکنش به صداها با حرکت دادن سر ، لبخند، گریه
_ واکنش به صدای مادر
_توجه به اسباب بازی هایی که صدا تولید می کنند
_تغییر در سرعت شیر خوردن در صورت وجود صدا در محیط
- رشد حرکات ظریف از تولد تا ۳ماهگی
اوایل تولد دست ها غالبا باز هستند اما تا ۳ ماهگی نوزاد می تواند شی را تا چند ثانیه داخل دست نگه دارد .
_تلاش کردن برای گرفتن دست دیگران و یا اشیا
_بردن دست ها به دهان و مکیدن
- رشد احساسات از تولد تا ۳ماهگی
_ واکنش نشان دادن با گریه یا حالات صورت و یا حرکات بدن به گرسنگی، خواب و خیس بودن پوشک
_لبخند زدن
رشد نوزاد از ۳ ماه تا ۶ ماهگی
- رشد حرکات درشت از ۳ماه تا ۶ ماهگی
_در ۴ ماهگی ، قرار گرفتن روی ساعد و کنترل سر برای چند ثانیه وقتی روی شکم خوابیده است
_در ۵ ماهگی غلت زدن از شکم به پشت و سپس از پشت به روی شکم
_گردن گرفتن و کنترل سر کامل شده است
_ در حدود ۶ ماهگی با کمک و حمایت می تواند چند ثانیه بنشیند
- رشد گفتاری از ۳ ماه تا ۶ ماهگی
_ غان و غون می کند
- رشد شنوایی از ۳ ماه تا ۶ ماهگی
_به غان و غون خودش توجه می کند و لذت می برد
_ توجه به جهت صدا ها
_ ازاینکه دیگران به خصوص مادر با او صحبت کنند لذت می برد. واکنش نشان می دهد.
_ توجه به لحن و عاطفه صداها
- رشد حرکات ظریف از ۳ ماه تا ۶ ماهگی
_دست ها را به هم می رساند
_گرفتن اسباب بازی با دو دست و تکان دادن آن
_به دهان بردن اشیا
_ جا به جا کردن شی در دست ها و منتقل کردن از یک جا به جای دیگر
- رشد احساسات از ۳ ماه تا ۶ ماهگی
_نشان دادن ناراحتی با لحن صداها
_ نشان دادن واکنش ترس
رشد کودک از ۶ ماه تا یک سالگی
- رشد حرکات درشت از ۶ ماه تا یک سالگی
_ مستقل نشستن
_بین۵ تا ۷ ماهگی سینه خیز رفتن
_بین ۶ تا ۹ ماهگی چهار دست و پا رفتن
_در ۱۱ ماهگی گرفتن از جایی و ایستادن
_ در حدود یک سالگی چند ثانیه ایستادن و با کمک قدم برداشتن
- رشد گفتاری از ۶ ماه تا یک سالگی
_ صداسازی بین ۸ تا ۱۰ ماهگی
بیان واژه ها با واج های تکراری مث دَدَ ، ماما، دادا، بابا
_ بیان ۲_ ۳ کلمه در حدود یک سالگی
- رشد شنوایی از ۶ ماه تا یک سالگی
_تشخیص جهت صدا و حرکت به سمت آن
_شناختن صدای بعضی حیوانات
_ شناختن صدای دیگران و برگشتن به سمت آن ها
_ پاسخ به صداهای محیطی آشنا مثل زنگ در ،تلفن، اسباب بازی ها
_ گوش دادن در مکالمه ها
- رشد حرکات ظریف از ۶ماه تا یک سالگی
_ با سرعت گرفتن و رها کردن اشیا
_ نوک انگشتی گرفتن مثل برداشتن یک نخود
_ حدود یک سالگی ،پرت کردن
- رشد احساسات از ۶ ماه تا یک سالگی
_ ابراز ناراحتی و خجالت به غریبه ها
_ عدم تمایل به جدا شدن از مادر
رشد کودک از یک سال تا دو سالگی
- رشد حرکات درشت از یک تا دو سالگی
_ راه رفتن مستقل
_ قدم برداشتن روی پله ها با کمک
_شروع دویدن
_شوت زدن توپ
_شروع پریدن در حدود ۲ سالگی
- رشد گفتاری از یک تا دو سالگی
_در ۱۸ ماهگی،بیان حدود لغت
_ شروع بیان جملات دو کلمه ای : مثل بابا کو؟
_بیان ناکامل اکثر کلمات
_افزایش خزانه واژگان بین یک و نیم تا ۲ سالگی
- رشد شنوایی از یک تا دو سالگی
_تا ۱۵ ماهگی انجام دادن دستورات تک کلمه ای مثل بیار ، ببین ،برو
_شناختن اسم خودش
_ شناختن تصاویر با شنیدن صدای آن ها
_تا دو سالگی انجام دادن دستورات دو کلمه ای
_توانایی گوش دادن و درک سوالات بله / خیر
- رشد حرکات ظریف از یک تا دو سالگی
_ همزمان نگه داشتن دو شی در دست در حدود ۱۶ ماهگی
_پرت کردن توپ
_بین یک و نیم تا دوسالگی توانایی ورق زدن کتاب
- رشد احساسات از یک تا دو سالگی
_داشتن احساس خجالت
_پرت کردن وسایل در صورت عصبانیت و داشتن اعتراض
به عنوان پدر و مادر باید ویژگی های رشدی در حوزه های مختلف را بشناسیم و به تناسب آن با کودکمان ارتباط برقرار کرده و با او بازی کنیم . زیرا بازی مهم ترین فعالیت کودکی است و ما می توانیم در قالب بازی ، مهارت های مختلف را در کودکمان رشد بدهیم .
