حتماً این تجربه را در کودک خود یا اطرافیان داشته اید که متوجه شدید کودکی کلمات را واضح بیان نمی کند، در ادا کردن برخی از حروف مشکل دارد، دچار لکنت زبان می شود، یا در صحبت کردن و شروع بیان اولین کلمات خود با تاخیر مواجه شده است.
درمان این اختلالات فقط با گفتار درمانی کودکان امکان پذیر خواهد بود.
در این مقاله قصد داریم با عنوان کردن چند تکنیک خانگی و ساده به پیشرفت و رشد بیشتر گفتار و زبان کودک شما کمک کنیم.
گفتاردرمانی کودکان چیست؟
گفتار درمانی کودکان یک برنامه درمانی برای مشکلات گفتاری یا زبانی می باشد. این مشکلات ممکن است شامل اشکالاتی در زمینه های بیان، روان بودن گفتار، تشدید یا پیچش صدا و محدود بودن تعداد واژگان کودک باشد. مشکلات بیان عبارت اند از تلفظ نادرست برخی حروف و کلمات. مشکلات روانی گفتار عبارت است لکنت، پریده گویی، تکرار صدا ها یا هجا ها و کشیدن برخی هجا ها یا کلمات.مشکلات تشدید نیز شامل اختلالاتی است که مربوط به گام، حجم و کیفیت صدا هستند.
فعالیت ها و تمارین گفتار درمانی می توانند این مشکلات را در کودکان و بزرگسالان برطرف کرده و به کودکانی که در انتخاب الگو های گفتار کند هستند نیز کمک کنند.
چرا کودک به گفتار درمانی نیاز پیدا می کند؟
کودکان برای اختلالات گفتاری متفاوت مانند لکنت زبان، مشکلات در تلفظ حروف یا کلمات، مشکل در زیر و بم کردن یا حجم و کیفیت صدا، درک محدود از کلمات یا بیان محدود آن ها به گفتار درمانی نیاز دارند. برخی از کودکان در کنار هم قرار دادن کلمات و ساختن جمله مشکل دارند و برخی دیگر در استفاده مناسب و درست از زبان با مشکل روبرو هستند.برخی در حافظه خود دچار اشکال هستند و برخی دیگر در بلع، جویدن، سرفه و امتناع از غذا خوردن مشکل دارند.دلیل بسیار زیاد و متنوعی وجود دارد که می‌تواند باعث شود کودک مداخلات گفتار درمانی نیاز پیدا کند.
تمرین۱. برچسب گذاری:
اشیا داخل خانه و اطراف کودک را نام گذاری کرده و بارها و بارها نام آن ها را در طول روز برای کودک تکرار کنید.این تمرین باعث می شود که کودک بارها این کلمات را در محیط آشنا بشنود و برای بیان کردن و تکرار کردن آن ها ترغیب شود.
تمرین ۲.تقلید:
این روش علاوه بر یک تمرین گفتار درمانی کودکان، یکی از مهارت های پیش زبانی بسیار مهم است که در رشد گفتار و زبان کودکان نقش حیاتی ایفا می کند. این مهارت مخصوصاً در دو سال اول زندگی برای کمک کردن به کودکان در جهت یادگیری کلمات جدید یادگیری قواعد صرف و نحو و جمله سازی کاربرد دارد.
اگر شما بتوانید به عنوان والد از این مهارت به درستی استفاده کنید به پیشرفت گفتار و زبان کودکتان کمک شایانی کرده‌اید.
در مرحله اول از صداسازی‌های غیرارادی کودک تقلید کنید.به این شکل که کودک هر صدایی تولید کرد، شما از او تقلید کنید تا کودک متوجه مفهوم تقلید بشود.
در مرحله بعدی خود کودک قادر به تقلید از صدا های اطرافیان خواهد بود.کم کم این مهارت را پیشرفته تر کرده و به تقلید از هجا ها و سپس کلمات برسانید.
تمرین ۳.تحریک متمرکز:
این تمرین از روش های بسیار سودمند در گفتار درمانی کودکان می باشد که توسط گفتار درمانگران نیز انجام می شود.در این روش محیط اطراف کودک را برای آموزش کلمات مد نظر طراحی و هدایت می کنیم.
برای مثال زمانی که کودک در حال لباس پوشیدن است، می توان از این موقعیت برای آموزش کلماتی مثل کفش، جوراب، لباس، شلوار و… استفاده کرد.
تمرین ۴.صحبت با خود:
صحبت با خود یکی از آسان ترین تکنیک‌ها برای والد می باشد که در عین سادگی، تمرین تاثیرگذاری خواهد بود. در این تمرین والدین عملی را که در حال انجام دادن آن هستند به صورت کامل توضیح داده و توصیف می کنند.
توجه داشته باشید که استفاده از کلمات و عبارات ساده، فهم و یادگیری را برای کودک آسان تر خواهد کرد.
تمرین ۵.گفتار موازی:
این تمرین دقیقاً برخلاف روش قبلی می باشد. در این تمرین، والد هر کاری که کودک در حال انجام دادن آن باشد را با زبانی که در سطح فهم و درک کودک است توصیف کرده و توضیح می دهد.
تمرین ۶.استفاده از ژست های بدن:
استفاده از ژست ها و حرکات بدن حین صحبت کردن، به کودک کمک کرده تا مفهوم کلمات و جملات را راحت تر درک کند.
تمرین ۷.یادگیری هدایت شده:
این راهکار به زبان ساده، به معنی جلب توجه کودک در محیط می باشد.برای مثال اگر درحال یاد دادن حرف اضافه “زیر” به کودک هستیم، از کودک میخواهیم که عروسکش را زیر میز قرار دهد.اگر کودک قادر به اجرا نبود، ابتدا یک بار اجرا کرده و سپس از او می خواهیم به صورت تقلیدی انجام دهد.
تمرین ۸.قصه های صوتی:
این تمرین یکی از لذت بخش ترین روش ها برای گفتاردرمانی کودکان در منزل می باشد.دد این روش قصه های صوتی مناسب سن و درک کودک خود را پیدا کرده و برای او پخش کنید.
قصه های صوتی می توانند اطلاعات زیادی را در لحظه در اختیار کودک قرار دهند.گوش دادن به قصه های مطابق با روحیه کودک می تواند دایره لغات کودک را از طریق شنوایی افزایش داده و همچنین به کودک کمک کرده که به تلفظ صحیح حروف و کلمات دست یابد.
