فواید کاردرمانی کودکان به اندازهای اهمیت دارد که میتواند یک زندگی مستقل را برای کودکان فراهم سازد. کاردرمانی، رشتهای دانشگاهی و از شاخههای توانبخشی است. کاردرمانی در واقع یک دانش میان رشتهای محسوب میشود که در آن آناتومی، فیزیولوژی و روانشناسی به صورت کاملاً آکادمیک آموزش داده میشود. رشتهای کل نگر است، یعنی در فرآیند درمان با تمام ابعاد یک فرد کامل شامل جسم، ذهن و روان فرد سر و کار دارد. با توجه به نوع بیماری و سن به فرد کمک میکند تا از وابستگی خارج شده و فعالیتهای روزانه را مستقل انجام دهد.
کاردرمانگر کسی است که در رشته کاردرمانی تحصیل کرده و خدمات مختلفی را به مراجعه کنندگان ارائه میدهد. دامنه سنی مراجعه کنندگان (نوزادان تا سالمندان) مختلف است. این افراد به دلایلی مانند بیماریهای ارثی و اکتسابی، صدمات و تصادفات نمیتوانند فعالیت بدنی، شناختی و فکری ایده آلی داشته باشند. کاردرمانگر کمک میکند تا این افراد بتوانند فعالیتهای روزانه خود را مستقل انجام دهند. دامنه این فعالیتها برای کودکان مانند قیچی کردن، لباس پوشیدن، مسواک زدن، راه رفتن و… را شامل میشود. ناگفته نماند که کاردرمانگر عضو یک گروه درمانی متشکل از فیزیوتراپ، گفتار درمانگر، شنوایی سنجی و… است.
فواید کاردرمانی کودکان برای کودکان دارای شرایط خاص
پیش از بیان فواید کاردرمانی کودکان گروههایی که به کاردرمانی نیاز دارند را معرفی میکنیم. این گروه ها به هر دلیلی ممکن است نتوانند مهارتهای حرکتی ظریف و درشت، پردازش حسی، مهارتهای ادراکی و فعالیتهای روزانه فعالیتهای را انجام دهند. این گروهها عبارتند از:
- آسیبهای تروماتیک
- اختلالات تاخیر رشد
- شرایط بعد از جراحی
- اختلالات تغذیه و بلع
- اختلالات پردازش حسی
- اوتیسم و اختلالات رشد فراگیر
- کودکانی که دچار اشکال در یادگیری هستند
- کودکان دچار مشکلات رفتاری مانند ADHD
- کودکانی که دارای تومور مغزی بودهاند یا به فلج مغزی مبتلا شدهاند.
- کودکان دارای نقص و آسیبهای مادرزادی هنگام تولد یا بیماریهای ارتوپدیک
فواید کاردرمانی برای کودکان
با توجه به نوع مشکلی که کودک دارد میتوان از فواید کاردرمانی کودکان بهره برد. این فواید عبارتند از:
- بهبود مهارتهای حرکتی: مهارتهای حرکتی شامل دو گروه است:
- مهارتهای حرکتی ظریف: هماهنگی عضلات کوچک بدن با یکدیگر یا با چشمها، مانند: مهارت نوشتن، لباس پوشیدن، مسواک زدن، غذا خوردن، قیچی کردن
- مهارتهای حرکتی درشت: به حفظ تعادل کودک میپردازد، کارهای مانند دستشویی رفتن، حمام رفتن، لباس پوشیدن و…
- تقویت حس پنجگانه یا کمک به یکپارچهسازی و پردازش حسی: یکی از مهمترین فواید کاردرمانی به ویژه برای کودکان اوتیسم و دارای اختلالات رشدی است. با کمک کاردرمانگر میتوان پنج حس بویایی، بینایی، چشایی، لامسه و شنوایی را تقویت کرد. برخی از کودکان مانند کودکان اوتیسمی حساسیت بیش از حد به محرکهای مختلف دارند. برخی نیز حساسیتی کمتر از حد اعتدال را نشان میدهند. کاردرمانگر میتواند به کودک کمک کند تا اطلاعات ورودی را تنظیم نماید، تا بتواند خوب بشنود یا ببیند.
فواید کاردرمانی کودکان، بهبود تعاملات و ارتباطات اجتماعی
یکی از فواید کاردرمانی کودکان، کمک به بهبود زندگی اجتماعی آنهاست. به طور مثال رفتارهای عجیبی در بازیهای دوستانه و مدرسه نشان میدهند. نوبت را رعایت نمیکنند با دیگران صحبت نمیکنند، یا نوبت و صحبت را به درستی رعایت نمیکنند. همچنین به نحوی در برقراری ارتباط با سایرین مشکل دارند. کاردرمانی شیوههای برخورد در موقعیتهای مختلف اجتماعی را آموزش میدهد، مانند:
- کمک به یادگیری تحصیلی: کودکانی که در تحصیل دچار مشکل میشوند برنامه روزانه و ویژهای را جهت یادگیری و ارتقاء سطح تحصیلی شان تدوین میکند.
- تقویت تمرکز و توجه در کودکان: کارهایی که کودک انجام میدهد مانند یادگیری، بازی کردن و صحبت کردن نیاز به توجه دارد. کاردرمانگر میتواند آنها را بهبود و ارتقاء ببخشد.
هدف کاردرمانی کودکان
برنامه ریزی و هدف گذاری در کاردرمانی، راه دستیابی به فواید کاردرمانی کودکان را آسانتر میکند. هدف کاردرمانی افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس در کودک است. هدف کاردرمانی کودکان عبارتند از:
- بهبود و ارتقای مهارتهای بازی در کودکان
- تقویت روحیه مشارکتی کودک در فعالیتهای مختلف در خانواده و مدرسه
- افزایش مشارکت در فعالیتهای اجتماعی در ارتباط با همسالان، خانواده کار در مدرسه و…
- بهبود هماهنگی عضلات و اعضای مختلف بدن یا بهبود عضوی که دچار اختلال یا از کار افتادگی شده است
- انجام فعالیتهای روزانه با حداکثر استقلال از دیگران برای هر کودک متناسب با سن و شدت بیماری یا اختلال
